Brak prądu – co robić w pierwszej godzinie i jak przygotować się na blackout

Co robić w pierwszej godzinie bez prądu?

W pierwszej godzinie bez prądu ustal, czy awaria dotyczy tylko Twojego mieszkania, zgłoś ją pod 991, odłącz urządzenia od zasilania i przestaw telefon na oszczędzanie energii. Dalszy plan ułożysz, gdy z radia albo od operatora sieci dowiesz się, ile potrwa przerwa.

1. Zajrzyj do rozdzielnicy z bezpiecznikami i zapytaj sąsiadów. Gdy prądu nie ma w całym budynku albo na ulicy, zadzwoń pod 991, numer pogotowia energetycznego. Operator przyjmuje zgłoszenia całą dobę i na prośbę poda przewidywany termin przywrócenia zasilania.
2. Odłącz urządzenia elektryczne od zasilania, tak jak radzi Poradnik bezpieczeństwa.
3. Włącz w telefonie tryb oszczędzania energii. Z bliskimi kontaktuj się SMS-ami: Poradnik prosi, żeby w kryzysie nie przeciążać linii telefonicznych.
4. Włącz radio na baterie i słuchaj komunikatów.
5. Nie wsiadaj do windy. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa ostrzega, że przy zaniku zasilania możesz w niej utknąć.
6. Lodówkę i zamrażarkę otwieraj jak najrzadziej, wtedy dłużej utrzymają niską temperaturę.

Po wichurze uważaj na zerwane linie. Leżącego ani zwisającego przewodu nie dotykaj i nie próbuj go usuwać, tylko zgłoś go pogotowiu energetycznemu.

Ile może trwać przerwa w dostawie prądu?

Zwykła awaria sieci nie powinna odciąć domu na dłużej niż 24 godziny, a planowane wyłączenie na dłużej niż 16 godzin. Tak stanowi rozporządzenie o warunkach funkcjonowania systemu elektroenergetycznego dla odbiorców zasilanych z sieci do 1 kV, a do takiej sieci przyłączone są domy i mieszkania.

Limity roczne liczą przerwy dłuższe niż 3 minuty, ale nie dłuższe niż doba. Przerwę dłuższą niż 24 godziny te same przepisy nazywają katastrofalną.

Blackout to inna skala. Poradnik bezpieczeństwa przypomina, że brak prądu po katastrofie naturalnej albo celowym działaniu może potrwać nawet kilka dni. Na taki scenariusz planujesz 3 dni, bo tyle wynosi minimum domowych zapasów w Poradniku.

Planowane wyłączenie prądu – skąd o nim wiadomo?

Operator musi ogłosić planowaną przerwę w dostawie prądu co najmniej 5 dni wcześniej: w internecie, w prasie, w radiu, w telewizji albo w inny sposób przyjęty w okolicy. Jeśli w umowie podano adres e-mail, zawiadomienie przyjdzie też tą drogą. Planowana przerwa bez takiego ogłoszenia liczy się jak awaria.

Gdy znasz termin, naładuj zawczasu telefon i powerbanki i przygotuj latarkę z zapasem baterii.

Co przestaje działać, gdy nie ma prądu?

Długi brak prądu wyłącza więcej niż światło. Poradnik bezpieczeństwa wymienia dostęp do wody, ogrzewanie, internet, telefon i płatności kartą. Na każdą z tych przerw da się przygotować zawczasu:

Blackout – jak się przygotować na 3 dni?

Na 3 dni bez prądu potrzebujesz światła, łączności, ciepła, wody, jedzenia, które nie wymaga gotowania, i gotówki. Część tej listy masz pewnie w szafie: koce, ciepłe ubrania, świeczki, zapalniczkę. Brakujące rzeczy dokupisz stopniowo, przy zwykłych zakupach.

Zacznij od wody. Poradnik zaleca co najmniej 3 litry na osobę na dobę, więc zgrzewka 6 × 1,5 l to 9 litrów, czyli zapas jednej osoby na 3 dni. Gdzie trzymać butelki i jak je wymieniać, opisuje poradnik o zapasie wody na 3 dni. Jedzenie wybierz takie, które zjesz na zimno, np. konserwy, suchary i batony. Listę produktów znajdziesz w poradniku zapasy na 3 dni dla całej rodziny, a ile czego potrzebuje Twój dom, policzy kalkulator zapasów wody i jedzenia.

Do tego latarki z zapasem baterii, najlepiej też czołowa, radio na baterie lub na korbkę i naładowane powerbanki z pasującymi kablami. Gotówkę trzymaj w różnych nominałach, bo bez prądu nie zapłacisz kartą. Pełna lista do odhaczenia i wydruku jest wyżej.

Oznacz też w widoczny sposób, np. kolorową taśmą, miejsca wyłączenia prądu, gazu i wody i przećwicz z domownikami, jak się je zakręca i wyłącza.

Jak utrzymać ciepło w mieszkaniu bez prądu?

Zbierzcie się w jednym pokoju, bo tak Poradnik radzi oszczędzać ciepło, i ubierzcie się warstwami, pod kocami albo w śpiworach. Według RCB pierwszym objawem wychłodzenia są dreszcze: to sygnał, żeby założyć kolejną warstwę albo poszukać cieplejszego miejsca. Alkoholu nie pij, bo sprzyja wychładzaniu organizmu.

Piecyk gazowy lub olejowy albo kominek to w Poradniku zapasowe źródła ciepła. Każde z nich spala paliwo, więc może wytwarzać czad. RCB radzi używać ich zgodnie z instrukcją producenta, często wietrzyć pomieszczenie i zamontować czujnik tlenku węgla tam, gdzie coś się spala.

Skąd brać informacje bez prądu i internetu?

Z radia na baterie lub na korbkę. Program 1 Polskiego Radia nadaje na falach długich, na częstotliwości 225 kHz, i według Polskiego Radia można go odbierać w całej Polsce i w krajach sąsiednich. Przy zakupie radia sprawdź więc, czy ma zakres LW, a na kartce zapisz częstotliwość UKF regionalnej rozgłośni Polskiego Radia.

To samo radio przyda się po syrenie, bo służby ostrzegają o zagrożeniach także przez radio i telewizję. Jak brzmią poszczególne sygnały alarmowe i co wtedy robić, wyjaśniamy w osobnym poradniku.

Agregat prądotwórczy – jak używać go bezpiecznie?

Poradnik bezpieczeństwa radzi rozważyć zakup agregatu. Operator sieci, urząd wojewódzki i straż pożarna w poradniku dla domów jednorodzinnych z 2026 r. ostrzegają przed porażeniem prądem, pożarem i zatruciem spalinami lub tlenkiem węgla. Stąd zasady:

• Ustaw agregat na zewnątrz albo w bardzo dobrze wentylowanym, przystosowanym miejscu, na stabilnym i suchym podłożu, z dala od okien i drzwi. Osłoń go przed deszczem, ale nie zabudowuj szczelnie.
• Nigdy nie uruchamiaj go w garażu, w piwnicy ani w zamkniętym pomieszczeniu.
• Nie podłączaj go do zwykłego gniazdka w ścianie. Urządzenia wpinaj prosto w agregat albo zasilaj dom przez przełącznik sieć-agregat w rozdzielnicy. Przełącznik montuje osoba z uprawnieniami, a dzięki niemu prąd z agregatu nie trafia do sieci.
• Moc agregatu dobierz o ok. 25% większą niż suma mocy urządzeń, które ma zasilać. Całego domu z niego nie zasilisz.
• Tankuj tylko wyłączony i ostygnięty agregat, a paliwo trzymaj w przeznaczonym do tego pojemniku, z dala od agregatu i źródeł ciepła.